Удмурт автономияле өлкәсеe PP6eEe m;8eaतmcZ F2b epb03EeYl # XpbW
| Удмурт автономияле өлкәсе рус. Удмуртская автономная область арча Удмурт автономи улос | ||||
| ||||
|---|---|---|---|---|
| Башкала | Ижау (1921 елның гыйнвар—июнендә — Глазов) | |||
| Тел(ләр) | удмурт, рус | |||
| Акча берәмлеге | сум | |||
| Мәйдан | 30 400 кв. км | |||
| Халык | 756 264 кеше (1926) | |||
Удмурт автомияле өлкәсе (рус. Удмуртская автономная область, арча Удмурт автономи улос) — РСФСР составында административ-территориаль берәмлек.
1932 елга кадәр Вотяк автономияле өлкәсе (рус. Вотская автономная область, арча Вотяк автономи улос) исемен йөрткән.
Адмнистратив үзәге — Ижау шәһәре (1921 елның гыйнвар—июнендә — Глазов шәһәре).
Эчтәлек
- 1 Тарих
- 2 Административ бүленеш
- 3 Халык
- 3.1 Халык саны
- 3.2 Милли состав
- 4 Искәрмәләр
Тарих[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]
Вотяк автономияле өлкәсе 1920 елның 4 ноябрьдә барлыкка килә.
1929 елда Вотяк АӨ Нижгар өлкәсе (аннан соң — Түбән Новгород крае) составына кертелә.
1932 елның 1 гыйнварыннан соң Удмурт автономияле өлкәсе исемен йөртә.
1934 елның 7 декабрьдә Киров крае составына кертелә, ә 28 декабрьдә ул Удмурт АССР-ына үзгәртеп корыла.
Административ бүленеш[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]
1920—1924 елларда биш өяздән торган: Дебёсы өязе, Глазов өязе, Ижау өязе, Можга өязе, Селты өязе.
1924 елда Дебёсы һәм Селты өязләре юкка чыгарылалар.
1926 елда Вотяк автономияле өлкәсенең административ бүленеше шундый булган:
| № | Кантон | Үзәге | Мәйдан, км² |
Халык саны[1] (1926), кеше. |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Ижау өязе | Ижау | 11 987 | 292 708 |
| 2 | Глазов өязе | Глазов | 12 316 | 294 929 |
| 3 | Можга өязе | Можга | 6 052 | 168 627 |
1929 елда өяз—волостьларга бүленеше юкка чыгарыла, районнарга бүленеше индерелә.
1934 елда Удмурт автономияле өлкәсенең административ бүленеше шундый булган:
|
|
|
Халык[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]
Халык саны[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]
- 1923 ел: халык саны — 710 мең кеше, мәйдан — 28 939 км².
- 1930 ел: халык саны — 784,1 мең кеше, мәйдан — 30 614 км².
Милли состав[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]
1926 елның җанисәбе буенча:
- удмуртлар — 52,3 %,
- руслар — 43,3 %,
- татарлар — 2,3 %,
- бесермяннар — 1,2 %.
Искәрмәләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]
- ↑ http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus_26.php?reg=227
 РСФСР | |
|---|---|
Автономияле республикалар (АССР):
Башкорт АССР (1919—1990¹) • Бурят АССР (1923—1990¹) • Алтай Республикасы (1990¹—1991²) • Тау АССР (1921—1924) • Дагстан АССР (1921—1990¹) • Кабарда-Балкария АССР (1936—1990¹; 1944—1957 Кабарда АССР) • Казакъ АССР (1925—1936) • Калмык АССР (1935—1943; 1958—1990¹) • Каракалпакстан АССР (1932—1936) • Карачай-Чиркәсия АССР (1990—1990¹) • Карел АССР (1923—1940; 1956—1990¹) • Кыргыз АССР (1920—1925) /Кыргыз АССР (1926—1936) • Коми АССР (1936—1990¹) • Кырым АССР (1921—1945) • Мари АССР (1936—1990¹) • Мордва АССР (1934—1990¹) • Идел буе Алманнары АССР (1918—1941) •Төньяк Осетия АССР (1936—1990¹) • Татарстан АССР (1920—1990¹) • Тыва АССР (1961—1990¹) • Төркистан АССР (1918—1924) • Удмурт АССР (1934—1990¹) • Чечен-Ингуш АССР (1936—1944; 1957—1990) • Чуаш АССР (1925—1990¹) • Якут АССР (1922—1990¹) | |
Автономияле өлкәләр (АӨ):
Адыг (Чиркәс) АӨ (1922—1928) • Адыг АӨ (1928—1991) • Бурят-Монгольская АӨ (1921—1923) • Вәтәк АӨ (1920—1932) • Таулы Алтай АӨ (1948—1991) • Яһуди АӨ (1934—...) • Ингуш АӨ (1924—1934) • Кабарда АӨ (1921—1922) • Кабарда-Балкария АӨ (1922—1936) • Калмык АӨ (1920—1935; 1957—1958) • Каракалпакстан АӨ (1925—1932) • Карачай-Чиркәс АӨ (1922—1926; 1957—1991) • Карачай АӨ (1926—1943) • Коми (Зыряннар) АӨ (1921—1936) • Мари АӨ (1920—1936) • Монголо-Бурят АӨ (1921—1923) • Мордва АӨ (1930—1934) • Идел буе Алманнары АӨ (1918—1924) • Ойрат (1922—1932) / Ойрот АӨ (1932—1948) • Төньяк Осетин АӨ (1924—1936) • Тыва АӨ (1944—1961) • Удмурт АӨ (1932—1934) • Хакас АӨ (1930—1991) • Адыг (Чиркәс) АӨ (1922) • Чиркәс АӨ (1928—1957) • Чечен АӨ (1922—1934) • Чечен-Ингуш АӨ (1934—1936) • Чуаш АӨ (1920—1925) | |
Автономияле һәм милли округлар:
Агинское Бурят-Монгол МО (1937—1958) / Агинское Бурят АО (1958—2008) • Аргаяш МО (1934) • Балкар МО (1921—1922) • Витим-Олёкма МО (1931—1938) • Ингуш МО (1921—1924) • Иштәк-Вогул МО (1930—1940) • Кабарда МО (1920—1921) • Карачай МО (1920—1922) • Карел МО (1937—1939) • Коми-Пермяк МО (1925—2005) • Коряк МО (1930—2007) • Ненец АО (1929—...) • Охотск Эвен МО (1930—1934) • Төньяк Осетия МО (1920—1921) • Сунжа казак округы (1920—1929) • Таймыр (Долган-Ненец) МО (1930—2006) • Усть-Ордынский Бурят МО (1937—1978) / Усть-Ордынский Бурят АО (1978—2008) • Хант-Манси МО (1940—1978) / Хант-Манси АО (1978—...) • Чечен МО (1920—1922) • Чиркәс МО (1926—1928) • Чукотка АО (1930—...) • Эвенк АО (1938—2007) • Ямал-Ненец АО (1930—...) | |
¹ Суверенитет турында декларацияне кабул итү елы ² Республика статусын раслау елы |